Kim jest postać z filmu Iona Grigorescu i dlaczego walczy z własnym cieniem?

Ion Grigoescu urodził się w Bukareszcie w 1945 roku. Początek jego twórczości przypada na lata 60. i 70., czasy reżimu komunistycznego w Rumunii. Z uwagi na wyjątkowo opresyjny system artysta nie mógł jawnie uprawiać sztuki, realizacja anty-reżimowych filmów wiązała się z poważnym ryzykiem represji. W filmie „Boks” Grigorescu ukazał siebie samego, walczącego ze swoim sobowtórem. Taki efekt uzyskał poprzez nałożenie na siebie dwóch identycznych klisz filmowych.

Tytułową walkę możemy czytać zarówno w kontekście jednostki, jak i w bardziej uniwersalnym wymiarze. Z jednej strony jest to zapis konfliktu wewnętrznego artysty; niemożności pogodzenia się z własnym „ja” oraz walki sprzeczności, które zmuszają go do autoagresji. Nagość ludzkiego ciała ilustruje słabość, bezradność, ale też całkowitą autodemaskację – pośród otaczającego go fałszu, artysta nie ma nic do ukrycia. Jego zduplikowane „ja” stoi przed nami zupełnie nagie, potęgując wrażenie prawdziwości i autentyczności jego rozdarcia – oraz izolacji. Trzeba pamiętać o tym, że Grigorescu nie kręcił swoich filmów z myślą o publiczności – tworzył samotnie i potajemnie, we własnym mieszkaniu, odcinając się tym sposobem od przygnębiającej rzeczywistości na zewnątrz, a swoje klisze zaczął wywoływać dopiero po 1989 roku. Czy zatem sztuka miała być dla niego formą autoterapii? Niewykluczone, że „Boks” jest tego przykładem.

Z drugiej strony „Boks” to także uniwersalny portret obywatela Rumunii doby reżimu komunistycznego; człowieka o bogatym, skomplikowanym życiu wewnętrznym – sferze poza kontrolą systemu – oraz jawnym życiu zewnętrznym, w które nieustannie brutalnie i bezpardonowo ingeruje państwo. Grigorescu, podobnie jak w innych realizacjach, poprzez ukazanie ludzkiej fizyczności oraz swoich prywatnych doświadczeń, dotyka bardziej uniwersalnych problemów. Tym samym jest jednym z niewielu rumuńskich artystów, którzy radykalnie i konceptualnie reagowali na bieżące wydarzenia polityczne.

____________

Hanna Dyrcz

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s