To + Owo: Joanna Rajkowska + Jadwiga Sawicka

gifessai

Joanna Rajkowska, Miastobagno, 2012

Jadwiga Sawicka, Nawracanie, Oswajanie, Trenowanie, 1998-2009

Te dwa dzieła możemy łatwo ze sobą skojarzyć – zarówno ze względu na ich zbliżone wymiary, jak i umieszczenie w przestrzeni wystawy – można powiedzieć, że stoją do siebie plecami. Prace zdają się korespondować ze sobą, skupiając się na problemie słów i znaczeń, powstających w wyniku ich rozbicia lub złączenia.

Tym, co mnie szczególnie zainteresowało w pracy Sawickiej, jest końcówka „nie”, pojawiająca się na płótnie trzy razy. W wyniku tego powtórzenia zostaje zmodyfikowany sens całego słowa. Cząstka „nie” znajduje się nie obok, lecz w obrębie wyrazu, wnika w samą kompozycję słowa po to, żeby zmienić jego znaczenie. Ta końcówka, wyrwana z jej oryginalnego kontekstu oraz pierwotnego sensu, zaczyna funkcjonować samodzielnie jako przecząca partykuła „NIE”. Główny akcent zostaje przeniesiony na negację – głos zakazu, kontry, protestu – przywołując (a zarazem odrzucając) sprzeciw Rajkowskiej wobec projektu rekonstrukcji pruskiego Zamku Miejskiego. Tłem dla powtórzonej negacji staje się Berlin.

***

Cykl “To + Owo” jest próbą powiązania między sobą, zestawienia, syntezy (a czasem także dekonstrukcji) prac, które można oglądać na obecnej wystawie “W sercu kraju” w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie.

Nie chodzi tu bynajmniej o prowokację! a jedynie o ponowne wykorzystanie, czy raczej zawłaszczenie tego, z czym miałam okazję zetknąć się na wystawie.

Zasada jest prosta – za każdym razem wybierane są dwa dzieła z kolekcji, z których wydobyty zostaje jakiś detal, fragment, pozwalający na ich powiązanie według zmiennych kryteriów (zarówno wizualnych, jak i semantycznych). Moim celem nie jest jednak poprawianie czy ulepszanie przedstawionych prac, lecz obalenie pierwszego, instynktownie odczytanego sensu dzieła – i przeprowadzenie interpretacyjnego ataku z zupełnie innej strony.

Wybranie pewnego fragmentu z jednego dzieła i przełożenie go na inne zmusza obydwie prace do rozpoczęcia wspólnego dialogu; wywołuje zachodzącą między nimi dyfuzję.

Powstała w ten sposób nowa forma przypomina słowotwórczy zrost czy zbitkę wyrazową – rodzaj neologizmu, połączenie dwóch części, wyodrębnionych z dwóch różnych słów. Poprzez pozbawienie danego elementu (dzieła) jego pierwotnego kontekstu, możemy odkryć w każdej części nowopowstałej struktury znaczenia wcześniej niedostrzegalne. Przedmiot dyskursu zostaje więc przesunięty w nowym, innym niż dotychczas kierunku.

Coraline Guilbeau

tłumaczenie: Hanna Dyrcz

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s