Akademia Ruchu na ulicach – estetyka czy polityka?

Rok 1971, tuż po tym kiedy Mikołaj Gomułka został usunięty ze stanowiska I sekretarza partii, przyniósł duże zmiany ustrojowe. Edward Gierek, który przejął stanowisko Gomułki, wprowadził w życie nową strategię gospodarczą. Między innymi objęła ona reformy systemu ekonomiczno-finansowego (wprowadzenie Wielkich Organizacji Gospodarczych WOG), pakiety ustaw dotyczących rolnictwa, budownictwo nowych domów, a także rozwój sklepów dewizowych…

To + Owo: Anne Collier + Sanja Iveković

Anne Collier, Magazyn Zoom (Jérome Ducrot), 2008 Sanja Iveković, Niewidzialne kobiety Solidarności, 2009-2010 Kobieca sylwetka na plakacie Iveković – stanowczo zbyt grzeczna. Znaczenie: marginalizacja roli  kobiet, działających w ramach „Solidarności”. A co z ruchami emancypacji kobiet jako takimi? Co z miejscem kobiet w dzisiejszym społeczeństwie? I jak mogą one oderwać się od stereotypowych etykietek, które im się przypisuje? W…

Efekt asfaltowej kuli

Mówienie o zjawiskach marginalizowanych i wypartych jest stale przepracowywanym tematem współczesnej sztuki, która tworzy kolejne obszary emancypacji. Oświetlanie zacienionych dotąd procesów drążących rzeczywistość, buduje nowe wymiary komunikacji poprzez sztukę, wskazuje na relacyjność podmiotu, stale przeformułowującego siebie w kontakcie z innymi. Wydaje się, że wielu artystom nadal, a może szczególnie w dzisiejszych czasach, przyświeca idea związania…

To + Owo: Piotr Uklański + Anne Collier

Piotr Uklański, Bez tytułu (Jan Paweł II), 2004 Anne Collier, Kobieta z aparatem fotograficznym (Candice Bergen/Minolta #1), 2011 To więcej niż po prostu kontakt fizyczny – chodzi tu o prawdziwą fuzję między obliczem papieskiego autorytetu a wizerunkiem kobiety, wcielonym w ten ikoniczny obraz. Pierwsza twarz nie jest z drugą połączona, ale w nią wtopiona. Z jednej strony rysy…

Zielnik: Biomorfizm

„Zielnik” – tytułem wstępu  Cykl jest próbą zmierzenia się z opus magnum, jakim jest wyjątkowe dzieło w dorobku Aliny Szapocznikow -„Zielnik”, reprezentowany na wystawie przez pracę „Zielnik XII, Głowa Chrystusa”. Przytłaczająca ilość tropów, na które natrafiłam analizując je zarówno w kontekście twórczości polskiej rzeźbiarki i współczesnych jej artystów, jak i nasuwających się przykładów z historii…

Jakie znaczenie ma sposób ekspozycji w przypadku pracy Setha Price’a?

Holes (Rozdarcia) jest jedną z prac na wystawie, które działają na silnie afektywnym, przedrefleksyjnym poziomie.  Wywołuje żywe, niekiedy żywiołowe reakcje publiczności – od zwykłego wzdragania się na widok i odchodzenia z wzrokiem pełnym potępienia, po znaczący gest zamykania kartonu, z którego wylewają się pełne przemocy i cierpienia obrazy. Price, artysta którego szczególnie interesuje przepływ obrazów,…

To + Owo: Paweł Althamer + Goshka Macuga

Paweł Althamer, Burłacy, 2012 Goshka Macuga, List, 2011 Jaka szkoda (nieprawdaż?), że ten model – pomyślany, zaprojektowany, a następnie wypromowany – z powodu utraty zainteresowania ma teraz odejść w całkowite zapomnienie, zastąpiony pewnego dnia przez kolejny projekt. Skoro jednak budynek istnieje (choć w zredukowanej formie i w sposób bardziej hipotetyczny niż realny) – dlaczego go nie wykorzystać? I…

Przestrzenie niczyje. Korespondencje Berlin-Warszawa

„W sercu kraju zieje pustką”. Pierwsze zdanie tekstu Joanny Mytkowskiej, otwierającego katalog wystawy, mogłoby posłużyć jako wstęp do interpretacji niejednej pracy z kolekcji. Idealnie wpisuje się ono w kontekst m.in. widocznego od strony pasażu przy ul. Pańskiej obrazu-wizji Joanny Rajkowskiej, projektu „Miastobagno”. Miejskie nieużytki, przestrzenie niczyje, sztuczne pustki, luki w aglomeracyjnej tkance. Przestrzenie puste w…

Tożsamość obiektu, czyli tajemne życie przedmiotów

Czy dziełem sztuki może zostać zwyczajny obiekt, tak wrośnięty w codzienność, że stał już się prawie niezauważalny? Okazuje się, że tak, co udowadniają prace Romana Stańczaka, pokazując inne oblicze pozornie tylko oswojonych przedmiotów,  posiadających w codziennej praktyce zneutralizowany status narzędzi. Materia nieożywiona, jak zwykło się niesłusznie nazywać przedmioty nas otaczające, może krzyczeć i rozdzierając „kurtynę…

Co ciągną postaci w monumentalnej rzeźbie Pawła Althamera? Rzecz o Muzeum bez siedziby.

Kiedy MSN będzie miało swoją siedzibę? Czy już zawsze będziecie w Emilce? Co to za muzeum bez budynku? Trzeba przyznać, że zwiedzający wystawę nie szczędzą nam czasem kłopotliwych pytań. Być może odpowiedzi należy szukać właśnie (nomen omen) „W sercu kraju“. Na przykład na górnym poziomie wystawy, gdzie komentarz do sytuacji Muzeum formułują „Burłacy“ Pawła Althamera…

To + Owo: Cezary Bodzianowski + Yael Bartana

Yael Bartana, Mary Koszmary, 2007 Cezary Bodzianowski, Prognoza, 2012 Ten gest mógłby być przewrotną parafrazą działań aktywistów. Wykorzystując właściwe im środki propagandy, to wyjęte z filmu Bartany zdanie mogłoby z powodzeniem figurować na banerze, zawieszonym na budynku przy Emilii Plater. Ironiczny komunikat Bodzianowskiego, mówiący o społecznej odpowiedzialności sztuki, zostałby zastąpiony przez pytanie o zobowiązania decyzji politycznych  względem…

„Wycofać się o krok i zdobyć dystans do wszystkiego, co nieustannie wydarza się z nami”. Jadwigi Sawickiej rozstrajanie kultury

Cytat z Ferdydurke Gombrowicza, pojawiający się w tytule tego tekstu, mógłby śmiało patronować konstatacji niechybnie wyłaniającej się spod naładowanego negatywnie monolitu haseł z obrazu Jadwigi Sawickiej.  Nadrzędna, autonomiczna rzeczywistość świata reklamy i mediów stanowi rozdęty worek kreowanych wciąż na nowo potrzeb, mamiących społeczeństwo konsumpcyjne. Kakofonia dźwięków i nieznośna chwilami kalejdoskopowość wizualnej warstwy reklamowej miast sławi…