Tu jest wszystko

Relacja ze spotkania z Andrzejem Wajdą w ramach cyklu Muzeum Otwarte 2015, wokół wystawy Andrzej Wróblewski Recto Verso 1948-1949; 1956-1957. „Nigdy nie namaluję takiego obrazu” powiedział Andrzej Wajda, kiedy Andrzej Wróblewski pokazał mu nowe płótno, Rozstrzelanie z gestapowcem. Nikt poza nim nie mógł tak malować. Jeszcze w tym samym roku (1949) reżyser porzucił krakowską Akademię…

Portret nieujawniony

Aktualna wystawa w MSN, oprócz tego, „co widać” (lub przeciwnie, jak chcą niektórzy, czego ostentacyjnie nie widać) koncentruje się również na tym, czego widzieć nie chcemy, co wypieramy i co w sferze publicznej winno pozostawać niewidocznym. Zagadnienie procesu patrzenia stanowi punkt wyjścia w zetknięciu z obrazami Magdaleny Moskwy. „Zetknięcie” zdaje się być właściwym słowem na…

„Przedmiot codzienny bez oczu lecz z twarzą”*

Znajdujemy się na marginesach widzialności. Dryfują tu rzeczy, z których obecności zdajemy sobie sprawę dzięki widzeniu peryferyjnemu, lecz nie dotykamy ich wzrokiem. Zjawiska niezwykłe, dziwne, intrygujące  i ekscentryczne znajdują się tuż pod warstewką wszystkiego, co ochrzczone zostało przez znudzoną ludzkość banałem, a jak się okazuje, jest po wielokroć wynikiem lekceważenia wysiłku wnikliwej obserwacji.   Zastanówmy się,…

Niewidzialne narracje historii

Sanja Iveković, chorwacka artystka, urodzona w Zagrzebiu w 1949 roku, doskonale porusza się po różnorodnych mediach artystycznych. Obecnie uważa się ją za jedną z pierwszych artystek z byłej Jugosławii, definiującą swoją sztukę jako feministyczną. W 2009 roku Iveković zrealizowała na zaproszenie Muzeum Sztuki Nowoczesnej projekt dotyczący ruchu wolnościowego „Solidarność”, w którym podjęła próbę nałożenia feministycznej…

O czym mówi bałwan?

Jerzy Łepkowski Zarówno performanse, jak i bardziej materialne obiekty czy instalacje Dawickiego, utrzymane są w groteskowej, absurdalnej, często po prostu zabawnej aurze. Idzie to jednak w parze z gorzką ironią i często krytyczną refleksją, której celem bywa również sam artysta. Dawicki znany jest ze swojego krytycznego podejścia do instytucji muzeum i rynku sztuki współczesnej w…

Akademia Ruchu na ulicach – estetyka czy polityka?

Rok 1971, tuż po tym kiedy Mikołaj Gomułka został usunięty ze stanowiska I sekretarza partii, przyniósł duże zmiany ustrojowe. Edward Gierek, który przejął stanowisko Gomułki, wprowadził w życie nową strategię gospodarczą. Między innymi objęła ona reformy systemu ekonomiczno-finansowego (wprowadzenie Wielkich Organizacji Gospodarczych WOG), pakiety ustaw dotyczących rolnictwa, budownictwo nowych domów, a także rozwój sklepów dewizowych…

To + Owo: Anne Collier + Sanja Iveković

Anne Collier, Magazyn Zoom (Jérome Ducrot), 2008 Sanja Iveković, Niewidzialne kobiety Solidarności, 2009-2010 Kobieca sylwetka na plakacie Iveković – stanowczo zbyt grzeczna. Znaczenie: marginalizacja roli  kobiet, działających w ramach „Solidarności”. A co z ruchami emancypacji kobiet jako takimi? Co z miejscem kobiet w dzisiejszym społeczeństwie? I jak mogą one oderwać się od stereotypowych etykietek, które im się przypisuje? W…

Efekt asfaltowej kuli

Mówienie o zjawiskach marginalizowanych i wypartych jest stale przepracowywanym tematem współczesnej sztuki, która tworzy kolejne obszary emancypacji. Oświetlanie zacienionych dotąd procesów drążących rzeczywistość, buduje nowe wymiary komunikacji poprzez sztukę, wskazuje na relacyjność podmiotu, stale przeformułowującego siebie w kontakcie z innymi. Wydaje się, że wielu artystom nadal, a może szczególnie w dzisiejszych czasach, przyświeca idea związania…

To + Owo: Piotr Uklański + Anne Collier

Piotr Uklański, Bez tytułu (Jan Paweł II), 2004 Anne Collier, Kobieta z aparatem fotograficznym (Candice Bergen/Minolta #1), 2011 To więcej niż po prostu kontakt fizyczny – chodzi tu o prawdziwą fuzję między obliczem papieskiego autorytetu a wizerunkiem kobiety, wcielonym w ten ikoniczny obraz. Pierwsza twarz nie jest z drugą połączona, ale w nią wtopiona. Z jednej strony rysy…

Zielnik: Biomorfizm

„Zielnik” – tytułem wstępu  Cykl jest próbą zmierzenia się z opus magnum, jakim jest wyjątkowe dzieło w dorobku Aliny Szapocznikow -„Zielnik”, reprezentowany na wystawie przez pracę „Zielnik XII, Głowa Chrystusa”. Przytłaczająca ilość tropów, na które natrafiłam analizując je zarówno w kontekście twórczości polskiej rzeźbiarki i współczesnych jej artystów, jak i nasuwających się przykładów z historii…

Jakie znaczenie ma sposób ekspozycji w przypadku pracy Setha Price’a?

Holes (Rozdarcia) jest jedną z prac na wystawie, które działają na silnie afektywnym, przedrefleksyjnym poziomie.  Wywołuje żywe, niekiedy żywiołowe reakcje publiczności – od zwykłego wzdragania się na widok i odchodzenia z wzrokiem pełnym potępienia, po znaczący gest zamykania kartonu, z którego wylewają się pełne przemocy i cierpienia obrazy. Price, artysta którego szczególnie interesuje przepływ obrazów,…

To + Owo: Paweł Althamer + Goshka Macuga

Paweł Althamer, Burłacy, 2012 Goshka Macuga, List, 2011 Jaka szkoda (nieprawdaż?), że ten model – pomyślany, zaprojektowany, a następnie wypromowany – z powodu utraty zainteresowania ma teraz odejść w całkowite zapomnienie, zastąpiony pewnego dnia przez kolejny projekt. Skoro jednak budynek istnieje (choć w zredukowanej formie i w sposób bardziej hipotetyczny niż realny) – dlaczego go nie wykorzystać? I…